uzun yaşamımda öğrendiğim bir şey var: gerçeklikle ölçüştürüldüğünde tüm bilimimiz ilkel ve çocukça kalmaktadır – ama gene de sahip olduğumuz en değerli şeydir, bilim!
albert einstein

bilim en iyi anlamıyla, doğruyu bulmak olup biten ya da süregelen olayları anlamak ve de açıklamak için ussal olduğu kadar imgesel ve duygusal tüm becerilerimizi kapsayan bir etkinliktir. ve elbette bir birey, bu etkinliğe dahil olduğu ölçüde bilimi anlama fırsatı bulur.
bilime öncülük edenleri tanımak da bu etkinliğin bir parçası olup, özellikle genç kuşaklarda bilimsel etkinliklere katılma isteği uyandırabilecek güzel bir yoldur.
bu amaçla bilim dünyasına damgasını vuran, bilimin gelişmesine oldukça önemli katkılar sağlayan bilim dünyasındaki en etkili bilim adamlarına yani bilimin öncülerine yer vereceğim.

1 – Isaac Newton (1643 – 1727)

kendimi, henüz keşfedilmemiş gerçeklerle dolu bir okyanusun kıyısında oyun oynayan bir çocuk gibi görüyorum.

insanlık tarihinin en etkili adamlarından biri olan Newton, ingiliz bir fizikçi, matematikçi, astronom, doğa filozofu, simyacı ve teolog. 1687 yılında yayınlanan philosofiæ naturalis principia mathematica (doğa felsefesinin matematik ilkeleri) adlı kitabı, bilim tarihinin gelmiş geçmiş en önemli kitabı olarak kabul edilir. aynı zamanda bilim tarihinin en meşhur kitabı da. newton bu üç ciltlik kitabında, yayınlandığı dönemden sonraki 300 yıl boyunca fiziksel evreni bilimsel olarak incelemeye olanak sağlayan ve modern mühendisliğe temel olan, evrensel kütleçekim yasasından ve üç hareket yasasında bahsetmiştir. Newton hareket yasaları olarak da bilinen bu yasalar klasik mekaniğin temelini oluşturmuştur.

ve yine bu kitabında bu hareket yasalarını ve evrensel kütleçekim yasasını kullanarak Kepler’in gezegensel hareket yasalarının elde edilebileceğini kanıtlayarak güneş merkezli sistem hakkındaki son şüpheleri de ortadan kaldırmıştır. mekanik alanında, momentum ve açısal momentumun korunumu ilkelerini bildirmiştir. optik alanında, ilk aynalı teleskopu icat etmiş ve prizmadan geçen beyaz ışığın gözle görülebilir tayflara ayrışmasını temel alan renk teorisini geliştirmiştir. ayrıca bu alanda ışığın prizmalardan yansıması ile ilgili kuramları da bulmuştur. matematik alanında ise diferansiyel ve integral hesabın temellerini atmıştır. newton‘un en önemli matematikçilerden biri olmasının başlıca sebebi de budur. kendini, tüm evrende geçerli olan tek bir kural bulmaya adayan newton ayrıca, 1705 yılında, madeni paralar üzerindeki çalışmalarından ötürü sir ünvanını almıştır. 2005 yılında britanya kraliyet camiası tarafından bilim tarihi üzerinde en büyük etkiye sahip bilim adamı olarak seçilerek Albert Einstein’dan çok daha etkili olduğu kabul edilmiştir.

2 – Albert Einstein (1879 – 1955)

Bir kum tanesinin sırrını çözmeyi başarabilseydik, tüm dünyanın sırrını çözmüş olurduk.

Alman bir fizikçi olan Einstein, yaygın olarak izafiyet teorisi ve E= mc^2 denklemi ile ifade ettiği kütle-enerji eşitliğiyle bilinir. daha çocuk yaşlarda “acaba bir fotonun üzerinde hareket etsem etrafı nasıl görürdüm” diye düşünen einstein, teorik fiziğe olan katkılarından ve özellikle fotoelektrik etki teorisini keşfinden dolayı 1921 yılında nobel ödülünü aldı. kuantum fiziğinin ve modern fiziğin öncülerinden olan einstein, özellikle görelilik ilkesi olmak üzere fiziğe birçok katkı sağladı. 300′den fazla bilimsel ve 150′den fazla bilimsel olmayan çalışması yayımlanan einstein, 1999 yılında time dergisi tarafından yüzyılın insanı seçildi. ve günümüzde einstein ismi “deha” kelimesi ile eşanlamlı hale geldi.
son olarak isaac newton gibi einstein da hayatının uzun bir bölümünü, evrende olup biten olayları tek bir ilke altında açıklama çabasıyla geçirdiler.
son olarak atom bombası yüzünden birçok kişi tarafından suçlamalara maruz kalmış ve pişmanlık duymuştur. bunun ile ilgili stephen hawking şöyle söylemiştir:

atom bombası yüzünden einstein’ı suçlamak, kütleçekimi yüzünden düşen uçaklar için newton’u suçlamakla aynı şeydir

3 – Nikola Tesla (1856 – 1943)

çoğu insan tarafından “gelmiş geçmiş en büyük mucit”, “Fiziğin babası”, “bilimin büyücüsü”, “Yirminci yüzyılı icat eden adam”, “Modern elektriğin koruyucu meleği” ya da “değeri anlaşılamamış dahi” gibi farklı farklı tanımlanan tesla, sırp asıllı bir mühendis ve mucitti. elektriğin tanrısı olarak kabul edilen bu eşsiz bilim insanı elektrik ve manyetizma alanında devrim yaratan birçok icada imza attı. günümüzde kullandığımız birçok şeyi onun parlak zekasına borçluyuz. (elektrik motoru, elektron mikroskobunun ve radarın temeli, mikrodalga, florasan lamba, taşıtlardaki ateşleme sistemi, neon ışıkları, hızölçer, alternatif akım şebekesi)
elektrik alanında belki de en önemli katkısı (AC – alternative current) alternatif akım sistemini bulması ve bunu açıklamasıydı. 1904 yılında “Dünya çapında telsiz sistemi” adlı projesinin tanıtımda; Eğlence ve Müzik yayını, Resimli Telgraf ve Telefoto gibi ses ve görüntünün havadan iletilebileceğini öngören hizmetleri ile Radyodan bahsediyordu. hatta işi daha da ileri götürüp dünya çapında telsiz ile enerji iletimi üzerinde sayısız deneyler yaptı. “Bir gün Niagara şelalesini elektrik elde etmek için kullanacağım” dediğinde herkes şaşırdı. sonra niagara şelalesi üzerinde bilinen ilk hidroelektrik barajını kurdu. ayrıca düşüncenin görüntülenmesi ve telepati üzerinde çalışan, ölüm ışınları ile tesla kalkanından bahseden tesla’nın zaman makinesi, zamanda yolculuk ve ufolar üzerinde de çalıştığı düşünülüyor. 1912 yılında çalışmalarından ötürü edison ile birlikte nobel ödülüne layık görüldü fakat ödülü reddetti. son olarak şurada, bazı insanlar tarafından deli olarak görülen nikola tesla’nın, değerinin anlaşılamamasının sebebinin thomas edison olduğunu dile getiren ve bunu güzel bir şekilde anlatan bir yazı bulunmakta.

Alıntı: Bildirgec.Org

Kırım Kongo kanamalı ateşi (KKKA), Bunyaviridae virüs ailesine mensup bir virüs olan ve keneler tarafından taşınan Nairovirus enfeksiyonu sonucu ortaya çıkar. Bu hastalık ilk olarak 1944 yılında Kırım’da tanımlandı ve bu hastalığa “Kırım hemorajik(kanamalı) ateşi” adı verildi. Daha sonra 1969 yılında Kongo’da ortaya çıkan bir hastalığın sebebi olarak fark edildi ve bugünkü ismini almış oldu.

Sert keneler(ixodid) özellikle Hyalomma cinsi, KKKA virüsünün hem rezervuarı hem de vektörü(taşıyıcı) olarak rol oynar. Sığır, keçi, koyun ve tavşan gibi çok sayıda vahşi ve evcil hayvan ise bu virüse ev sahipliği yapar.

Bu virüsün insanlara geçişi enfekte hayvanın kanına veya kenelere temas sonucu gerçekleşir. KKKA’nın infekte bir hayvandan başka bir hayvana geçişi infeksiyöz kana veya diğer vücut sıvılarına olan temasla meydana gelir. Hastanelerde kullanılan tıbbi araç ve gereçlerin yetersiz sterilizasyonu(mikroplardan arındırma), enjeksiyon iğnelerinin yeniden kullanımı gibi nedenler de KKKA’nin yayılmasına sebep olabilmektedir.

_{cchf2.jpg" />
1969 yılında çekilen ve deri üzerindeki karakteristik yaraları gösteren bir hasta fotoğrafı}

Bulgu ve belirtileri:
Kırım Kongo Hemorajik Ateşinin belirtileri aniden ortaya çıkar. Kafa ağrısı, yüksek ateş, sırt ağrısı, eklem ağrısı, mide ağrısı ve kusma başlangıç bulgu ve belirtilerinin başlıcalarıdır. Kırmızıya dönmüş gözler, kızarık bir yüz ve boğaz ve damakta kırmızı döküntüler(peteşi) de sık rastlanan bulgulardandır.

Bazı vakalarda bu bulgulara sarılığın da eklendiği ve duyu algısında ve haletiruhiyede bazı değişikliklerin ortaya çıktığı gözlenmiştir. Hastalığın yaklaşık dördüncü gününde başlayan ve iki hafta süren süreçte vücutta büyükçe ciddi yaralar, önemli burun kanamaları ve enjeksiyon yerlerinde kontrol edilemeyen kanamalar gözlenir.

pcr teşhis test" border="0" src="http://www.bildirgec.org/imaj/chattagush/wellmatch-s.jpg" />

Teşhis:
Hastanın kliniği de göz önüne alınarak ELISA, PCR(polimeraz zincir reaksiyonu) gibi laboratuar testlerinin yardımıyla teşhis konur.

Bu hastalık ölümcül müdür?
KKKA ile ilgili dökümanlar incelendiğinde hastaneye kaldırılmış hastalardaki ölüm oranlarının %9 ila %50 gibi bir aralığı kapsadığı görülür.

Tedavi:
KKKA’nın tedavisi esasında destek tedavisi yönündedir. Sıvı dengesinin sağlanması, elektrolit bozukluklarının giderilmesi, oksijenasyon ve hemodinamik destek ve ikincil enfeksiyonların tedavisi bu yöndeki uygulamaları içerir. Virüs, in vitro şartlarda(laboratuar şartları) bir antiviral ilaç olan ribavirine duyarlıdır. Ribavirinin tedavide bazı yararlarının olduğu saptanmıştır.

Ayrıca KKKA’ya karşı fare beyninden sağlanan inaktif bir aşı geliştirilmiş ve küçük ölçekte doğu Avrupa’da uygulanmıştır. Bununla birlikte tüm insanların kullanabileceği güvenirlikte ve etkinlikte bir aşı henüz yoktur.

kkka pens cımbız" border="0" src="http://www.bildirgec.org/imaj/chattagush/kene8-20-286-29.gif" />

Kene yapıştığı yerden nasıl çıkarılır?
Kene vücut üzerinde ezilerek veya patlatılarak öldürülmeye çalışılmamalıdır. Deri üzerindeki kene uygun bir şekilde cımbız veya pens yardımıyla yapıştığı yerden sağa sola oynatmak suretiyle çıkarılmalıdır. Kene vücuttan ne kadar kısa zamanda uzaklaştırılırsa hastalık riski de o kadar azaltmaktadır. Kene çıkarılırken cımbızla ağız veya baş bölgesinden tutulmalı ve çıkartma işleminden sonra kenenin ısırdığı alan antiseptik bir madde ile(alkol, tentürdiyot) temizlenmelidir.

Aşağıdaki şekiller kenenin vücuttan çıkarılması için uygulanabilecek yanlış yöntemleri özetlemekte:

[Mühim Not: Bu yazı sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi için hekiminize danışınız. Chattagush ve bildirgec.org doğabilecek olumsuzluklar nedeniyle asla sorumluluk kabul etmez.]

_{Alıntı Yazı: http://www.bildirgec.org/yazi/kirim-kongo-kanamali-atesinin-bulgulari}

_{Alıntı Yazının Yazarı: http://www.bildirgec.org/uye/chattagush}

Yapılan yeni bir çalışma; ilk üç ay ve üzeri sadece anne sütüyle emzirilerek beslenen çocukların sadece anne sütüyle beslenmeyen çocuklara göre altı yaşlarındayken uygulanan iq testlerinden daha yüksek puan aldıklarını ortaya çıkardı. Farkın yaklaşık 6 puana tekabül ettiği görüldü.

Bu bulgunun, bebekliğinde anne sütüyle beslenenlerin düşünme, öğrenme ve hafıza gibi bilişsel gelişimlerinin daha iyi olacağı yönündeki diğer araştırmaları destekler yönde olduğu belirtildi.

tıp doktoru aile hekimi " border="0" src="http://www.bildirgec.org/imaj/chattagush/about-the-doctor-kramer.jpg" />

_{profesör Michael S. Kramer}

Araştırmayı yapan Kanada’daki McGill Üniversitesi’nden Dr. Michael S. Kramer’in bu konudaki görüşleri ise şöyle:

“Uzun bir dönem sadece anne sütüyle beslenen çocuklar daha zeki olur. Fakat emzirmenin niçin kognitif(bilişsel) yetenekleri geliştirdiği tam olarak açıklanabilmiş değil. Sütün içinde yer alan bir şeyle ilgili olabilir veya anne ile bebek arasında gelişen fiziksel temasla ilişkilendirilebilir.”

Araştırma bulguları Archives of General Psychiatry(genel psikiyatri arşivleri) Dergisi’nin Mayıs sayısında yayımlandı.

_{Alıntı: http://www.bildirgec.org/yazi/emzirilen-bebekler-daha-zeki-oluyor}

_{Yazarı: http://www.bildirgec.org/uye/chattagush}

Saç Dökülmesi Tedavisinde Bilin(e)meyen Gerçekler’i öğrendikten sonra artık fda onaylı saç dökülmesi tedavisinin ayrıntılarına geçebiliriz. Hatırlayacağınız üzere FDA’nın onayladığı iki drog vardı. 1) Finasterid 2) Minoksidil Finasteridle başlayalım.

Jenerik ismi “finasterid”veya"finasteride" şeklinde olan ilacımızın ticari markalarını şu şekilde sıralayabiliriz: propecia, proscar, dilaprost, finarid, prosterit.

Finasterid, ilk defa ilaç firması Merck tarafından prostat hiperplazisi(prostat büyümesi) tedavisi için geliştirildi.

Prostat sorunu yaşayan erkekler üzerinde yapılan araştırmalarda şaşırtıcı bir yan etki gözlemlendi: kıllanma artışı. Finasterid erkeklerde görülen prostat büyümesinin tedavisinde kullanılmak üzere FDA tarafından onaylandıktan sonra, Merck finasteridi erkek tipi saç dökülmesi tedavisinde kullanılacak ilk tablet olarak geliştirebilmenin peşine düştü. O zamanlar minoksidil topikal olarak uygulanan sıvı solusyon formunda zaten marketleri doldurmuştu.

1997 Aralığında, FDA finasteridin 1 mg’lık dozunu erkek tipi saç dökülmesi (androgenetik alopesi) tedavisinde kullanılmak üzere onayladı.

[Mühim not 1: Yazının başında ticari markalarını verdiğimiz ilaçların bazıları prostat hiperplazisinde kullanılmak üzere üretildiklerinden 5 mg ’dırlar. Bu ilaçları saç dökülmesine yönelik kullanmak isteyenler tableti beşe bölüp öyle kullanmalılar. Günlük doz 1 mg’ı aşmamalıdır. Olumlu sonuç almak için 3 ay veya üzeri her gün kullanmalısınız. Tedaviyi keserseniz 6 veya 12 ay içerisinde saçlar eski halini alacaktır.]

Finasteridin etki mekanizması

testosteron hormon enzim blokajı saç kökü diagram" src="http://www.bildirgec.org/imaj/chattagush/nanoguard4.jpg" />

5 alfa reduktaz DHT oluşumunda görevlidir

Finasteridin saç uzatmadaki başarısı, testosteronu daha etkili bir androjen olan DHT(dihidrotestosteron) ‘a dönüştüren 5 alfa redüktaz enzimini inhibe(bloke) etmesine bağlı.

Günlük 1 mg finasterid alınması halinde saç derisinde DHT seviyesi yaklaşık %60 oranında azalır. DHT saç folikülleri üzerinde küçültücü bir etki oluşturduğundan, giderek kelliğe sebep olabilir. Klinik çalışmalarda DHT seviyesindeki bu %60’lık düşmenin ilacı düzenli kullanan erkeklerin %86’sında saç kaybındaki ilerlemeyi durdurduğu kanıtlandı. Klinik çalışmaya katılanların %65’inde ise gözle görülür bir saç artışı saptandı.

Bu noktada şunu belirtmekte fayda var, kanıta dayalı tıp anlayışını esas alırsak, saç dökülmesini önlemede bilimsel olarak en etkili yol DHT seviyesini düşürmekten geçiyor. Amerikan Saç Dökülmesi Birliği erkek tipi saç dökülmesinin tedavisiyle ilgilenen tüm erkeklere finasteridi önermiş.

Finasteridin yan etkileri ise önceki yazımda yer almakta. Olası yan etkilerini öğrenmeden ilacı kullanmaya başlamayın derim.

[Mühim not 2: Bu yazı bilgilendirme amaçlı kaleme alınmıştır. Tedaviye başlamak için lütfen dermatoloğunuza danışınız. Chattagush ve bildirgec.org tedavinin doğurabileceği olumsuzlar nedeniyle sorumluluk kabul etmez.]

_{Alıntı Kaynağı: http://www.bildirgec.org/yazi/sac-dokulmesi-tedavisinde-finasterid}

_{Yazar: http://www.bildirgec.org/uye/chattagush}

1945 yılında Amerika Gıda ve Beslenme Kurulu, halkın günlük sekiz bardak su tüketmesi gerektiğini bildirdi. Çok geçmeden hepimiz yediğimiz ve içtiklerimize ek olarak her gün sekiz bardak suya ihtiyacımız olduğuna inanır olduk.

Evet, suyun sağlık açısından önemi tartışılmaz. Ama vücudumuzun su ihtiyacını meyve suyu, çay, meyve ve sebze tüketerek de sağlayabiliriz.

Bir tür diüretik (idrar sökücü) olarak meşhur olan kahveyle bile susuzluğumuzu giderebiliriz. Kafein bir miktar su kaybına neden olsa da sonuçta kaybedilenden daha fazla suyu metabolizmamıza katmış oluruz.

<sub>indiana" src="http://www.bildirgec.org/imaj/chattagush/vreeman-rachel.JPG" />
Dr. Rachel Vreemansub>

İndiana Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı Merkezi üyesi olan Doktor Rachel Vreeman, yaygın inancın tersine idrar renginin dehidratasyonun (su kaybı) önemli bir işareti olmadığını vurgulayarak şöyle diyor:

“Eğer susamışsanız, su içmelisiniz. Fakat bu konuda aşırıya kaçmamalısınız. Fazla su tüketimi, sodyum seviyesinin düşmesi olarak bilinen hiponatremiye yol açarak elektrolit dengesizliğine neden olabilir. Elektrolit imbalansı ise önemli sağlık sorunlarına sebep olur.”

<sub>Alıntı: http://www.bildirgec.org/yazi/her-gun-8-bardak-su